Top
Aanbiedingen

Japanse mythologie en folklore

De Japanse mythologie kent onnoemlijk veel verhalen en legenden over goden, helden, geesten, monsters en heilige plaatsen. Dat heeft te maken met de traditioneel en ritueel ingestelde Japanners zelf, maar ook doordat die verhalen voortkomen uit veel verschillende bronnen, zoals het shintoïsme (de Japanse staatsgodsdienst), het boeddhisme en diverse natuurgodsdiensten.
Japanse rituelen
Hoewel daar de laatste tijd wat verandering in begint te komen, is het leven van Japanners nog steeds doordrenkt van rituelen.

Veel Japanse gebruiken worden verklaard vanuit mythologische verhalen of eeuwenlange overleveringen. Dat geldt voor de formele theeceremonie, maar ook voor bijvoorbeeld de voorstelling van een Japanse Taiko drumgroep.

Door het hele land heen vind je ontelbare tempels, tempeltjes en heiligdommen die vaak gekoppeld worden aan verhalen uit de mythologie. Je kunt bijvoorbeeld in Japan de helling bezoeken waarlangs de god Izanagi ontsnapte uit de onderwereld (Yomi). Ook de grot waarin de zonnegodin Amaterasu zich verborg - zodat de zon ophield met schijnen - is terug te vinden en te bezichtigen.

Japanse volksverhalen


Ook Japanse volksverhalen zijn zwaar beïnvloed door het shintoïsme en boeddhisme. In die verhalen is vaak sprake van humoristische of bizarre figuren of situaties. Zo kom je bovennatuurlijke wezens tegen, zoals goden en vereerde geesten, yokai (monsterwezens als oni, kappa en tengu), yurei (geesten), draken en dieren met bovennatuurlijke krachten, zoals de vos, bever en tapir.

Heikegani krab met menselijk gezichtDe Japanse folklore kent zoveel verhalen dat Japanners zelfs aparte namen hebben voor de verschillende soorten volksverhalen.

Ze kennen bijvoorbeeld mukashibanashi (verhalen van lang geleden), namidabanashi (droevige verhalen), obakebanashi (spookverhalen), maar ook tonchibanashi (gevatte verhalen) en waraibanashi (grappige verhalen).

Veel van die verhalen zijn gebaseerd op legenden uit andere Aziatische landen. Vertellingen uit het oude India leverden materiaal voor Japanse anekdotes, waarbij de kern aangepast werd aan het (bij)geloof van de doorsnee Japanse bevolking. Japanse sprookjes over apen stammen dan ook rechtstreeks uit Indiase en Chinese bronnen.

Japanse volksverhalen proberen vaak een verklaring te geven voor natuurlijke verschijnselen. Een mooi voorbeeld daarvan is de heikegani. Dit is een inheemse krabsoort met een rugschild waarin je een menselijk gezicht kunt herkennen. Volgens de legende zouden deze krabben de reïncarnatie zijn van de Heike samurai die hun leven verloren in de slag van Dan-no-ura (1185 na Christus).

Carl Sagan heeft aandacht aan deze krab besteed in zijn populaire televisieprogramma Cosmos: A Personal Voyage. Hierin beweert hij dat Japanse vissers heikegani met duidelijk menselijke trekken weer teruggooiden in het water uit respect voor de gesneuvelde Heike krijgers. Zo zouden krabben met menselijke trekken een grotere kans op overleven hebben. Helaas kon Sagan deze stelling niet helemaal onderbouwen…

Lees meer over Japanse mythologie:
Japanse mythologie Heikegani